رقابت میان دو بازیگر اصلی هوش مصنوعی، OpenAI و Anthropic، وارد مرحله تازهای شده است. شرکتی که با عرضه ChatGPT آغازگر موج جهانی هوش مصنوعی مولد بود، اکنون با چالشهای جدی روبهرو شده و بر اساس گزارشی از والاستریت ژورنال، در برخی شاخصهای کلیدی از رقیب خود، Anthropic، عقب افتاده است. این گزارش تصویری از تغییر موازنه قدرت در صنعت هوش مصنوعی ارائه میدهد؛ تغییری که بیش از هر چیز ناشی از تفاوت استراتژی دو شرکت در توسعه محصولات و تمرکز بر بازار سازمانی است.
به نوشته والاستریت ژورنال، رشد ChatGPT، مهمترین محصول OpenAI، در ماههای اخیر کند شده است. همزمان، تیم فروش این شرکت برای حفظ و جذب مشتریان بزرگ سازمانی به ارائه تخفیفهای قابل توجه روی آورده و برخی سرمایهگذاران نیز نسبت به نرخ بالای مصرف نقدینگی OpenAI ابراز نگرانی کردهاند. حتی شماری از سرمایهگذاران این شرکت، برای کاهش ریسک، همزمان در Anthropic نیز سرمایهگذاری کردهاند.
در مقابل، Anthropic توانسته با تمرکز بر بازار توسعهدهندگان نرمافزار، رشد قابل توجهی را تجربه کند. محصول Claude Code که برای کمک به برنامهنویسان طراحی شده، به یکی از مهمترین عوامل موفقیت این شرکت تبدیل شده است. بر اساس این گزارش، رشد درآمد Anthropic از OpenAI پیشی گرفته و این شرکت روند آمادهسازی برای عرضه اولیه سهام (IPO) را نیز آغاز کرده است.
والاستریت ژورنال معتقد است ریشه این تغییر، به برداشت متفاوت دو شرکت از آینده بازار هوش مصنوعی بازمیگردد. OpenAI تصور میکرد گسترش استفاده عمومی از ChatGPT مهمترین موتور رشد این صنعت خواهد بود؛ اما Anthropic زودتر تشخیص داد که بازار اصلی، شرکتها و توسعهدهندگانی هستند که برای ابزارهای حرفهای تولید کد حاضرند هزینههای بالایی پرداخت کنند.
در حالی که OpenAI منابع خود را میان پروژههای مختلفی مانند مدل تولید ویدئوی Sora، توسعه سختافزار، تراشههای اختصاصی و محصولات مصرفی تقسیم کرده بود، Anthropic تمرکز خود را بر بهبود ابزارهای برنامهنویسی حفظ کرد. نتیجه این رویکرد، استقبال گسترده توسعهدهندگان از Claude Code و افزایش سهم این شرکت در بازار هوش مصنوعی سازمانی بود.
گزارش همچنین به مشکلات داخلی Codex، ابزار برنامهنویسی OpenAI، اشاره میکند. نسخه اولیه این محصول نتوانست انتظارات کاربران را برآورده کند و بسیاری از مهندسان نرمافزار، Claude Code را سریعتر، کاربردیتر و مناسبتر برای پروژههای واقعی توسعه نرمافزار ارزیابی کردند. این موضوع باعث شد OpenAI ناچار شود طراحی Codex را بازنگری کرده و تیمهای جدیدی برای توسعه آن تشکیل دهد.
همزمان، OpenAI با چالشهای دیگری نیز روبهرو بود؛ از جمله رقابت شدید برای جذب استعدادهای هوش مصنوعی، مدیریت روابط با مایکروسافت به عنوان بزرگترین سرمایهگذار شرکت و تخصیص منابع پردازشی به پروژههایی که بازده مورد انتظار را نداشتند. این عوامل باعث شد توجه مدیران شرکت از بازار برنامهنویسان و مشتریان سازمانی تا حدی منحرف شود.
در واکنش به این شرایط، OpenAI تغییراتی را در ساختار مدیریتی و استراتژی خود آغاز کرده است. گرگ براکمن مسئول بازآرایی سبد محصولات شده، همکاری با آمازون برای عرضه خدمات هوش مصنوعی در AWS گسترش یافته و شرکت نخستین مدیر ارشد درآمد خود را نیز منصوب کرده است. همچنین OpenAI مدلهای جدیدی با تمرکز بر برنامهنویسی عرضه کرده و یک «سوپر اپلیکیشن» شامل ChatGPT، Codex و مرورگر وب را معرفی کرده است. این شرکت اعلام کرده تعداد کاربران Codex، همراه با نسخه مستقل آن، به ۱۰ میلیون نفر رسیده است.
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، نیز در واکنش به این شرایط در شبکه اجتماعی X نوشت: «۱۲ ماه گذشته بهترین سال ما نبود و بخش عمده آن تقصیر من است، اما در آستانه بهترین ۱۲ ماه تاریخ شرکت قرار داریم.»
گزارش والاستریت ژورنال نشان میدهد رقابت امروز میان OpenAI و Anthropic دیگر صرفاً رقابت دو چتبات نیست. این رقابت اکنون بر سر تصاحب بازار سازمانی، توسعه ابزارهای تخصصی برای برنامهنویسان و تبدیل شدن به زیرساخت اصلی هوش مصنوعی در شرکتهاست. اگرچه OpenAI همچنان بزرگترین برند این صنعت محسوب میشود، اما موفقیت Anthropic نشان داده است که در بازار هوش مصنوعی، تمرکز بر نیازهای حرفهای مشتریان میتواند حتی بزرگترین بازیگر بازار را نیز به چالش بکشد.
