گزارش سال ۱۴۰۴ اکالا تصویری از یک سال پرشتاب برای این پلتفرم خرده‌فروشی آنلاین ارائه می‌دهد؛ سالی که در آن تعداد کاربران اکالا به بیش از ۲۶ میلیون نفر رسید، شبکه فروشندگان به ۴ هزار و ۷۴۷ فروشنده افزایش پیدا کرد و تعداد شهرهای فعال این پلتفرم به ۲۷۵ شهر رسید. در همین سال، درآمد اکالا ۸۵ درصد و سود آن ۱۴۱ درصد رشد کرد؛ رشدی که در کنار توسعه شبکه فروش، افزایش تنوع کالا و گسترش پوشش جغرافیایی رقم خورده است.
بر اساس این گزارش، اکالا در سال ۱۴۰۴ تلاش کرده علاوه بر افزایش مقیاس کسب‌وکار، روی شاخص‌هایی مانند سرعت تحویل، موفقیت در ارسال سفارش، پشتیبانی، تنوع کالا و برند و توسعه زیرساخت لجستیکی نیز تمرکز کند. مجموع این داده‌ها نشان می‌دهد خرید آنلاین کالاهای روزمره در سال ۱۴۰۴ بیش از گذشته از یک سرویس محدود به تهران و چند شهر بزرگ فاصله گرفته و به بخش گسترده‌تری از کشور رسیده است.
رشد ۱۴۱ درصدی سود و افزایش ۸۵ درصدی درآمد
مهم‌ترین شاخص مالی گزارش سال ۱۴۰۴ اکالا، رشد ۱۴۱ درصدی سود و افزایش ۸۵ درصدی درآمد است. این رشد در شرایطی ثبت شده که اکالا هم‌زمان تعداد کاربران، فروشندگان، شهرهای فعال و تنوع محصولات خود را نیز افزایش داده است.
تعداد کاربران اکالا در سال ۱۴۰۴ با رشد ۱۵ درصدی به ۲۶ میلیون و ۱۷۵ هزار و ۷۱۱ نفر رسید. تعداد فروشندگان نیز با رشد ۴۹ درصدی به ۴ هزار و ۷۴۷ فروشنده افزایش پیدا کرد. تعداد شهرهای فعال اکالا نیز با رشد ۱۱ درصدی به ۲۷۵ شهر رسید.
در کنار این شاخص‌ها، اکالا در پایان سال ۱۴۰۴ تعداد ۵۴۷ همکار داشت؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۱۱ درصد افزایش پیدا کرده است. نرخ رضایت مشتری نیز در گزارش سالانه ۸۶ درصد اعلام شده است.
از نظر عملیاتی، نرخ موفقیت ارسال سفارش‌ها به ۹۷ درصد رسیده و میانگین زمان تحویل سفارش‌ها ۳۴ دقیقه بوده است. اکالا همچنین در پایان سال امکان خرید ۷۰ هزار و ۸۹۳ کالا از ۳ هزار و ۴۹۵ برند را فراهم کرده است.
یک سال با رکوردهای روزانه
مقیاس فعالیت اکالا در سال ۱۴۰۴ را می‌توان در رکوردهای روزانه این پلتفرم نیز مشاهده کرد. بیشترین تعداد سفارش ثبت‌شده در یک روز به ۳۴۶ هزار و ۱۰۲ سفارش رسید. در همین روزها، بیشترین تعداد سفیر فعال روزانه ۱۲ هزار و ۱۸۵ نفر ثبت شد.
بیشترین تعداد درخواست ثبت‌شده در یک روز نیز ۱۹ هزار و ۶۰۰ درخواست بوده است. از نظر ارزش فروش، بیشترین فروش روزانه اکالا به ۱۴۰ میلیارد تومان رسید.
این اعداد نشان می‌دهند که مسئله اصلی اکالا دیگر صرفاً ایجاد یک بازار آنلاین برای خرید کالاهای سوپرمارکتی نیست؛ بلکه مدیریت هم‌زمان صدها هزار سفارش، هزاران سفیر و میلیون‌ها قلم کالا به یک مسئله عملیاتی در مقیاس بزرگ تبدیل شده است.
۷۰ هزار کالا و نزدیک به ۳۵۰۰ برند
یکی از شاخص‌های مهم گزارش، رشد تنوع کالا و برند در اکالا است. در سال ۱۴۰۴، تعداد برندهای در دسترس کاربران به ۳ هزار و ۴۹۵ برند رسید.
این رقم در سال ۱۴۰۳ حدود ۲ هزار و ۷۴۷ برند بود؛ بنابراین تعداد برندهای قابل خرید در اکالا طی یک سال ۲۷ درصد افزایش داشته است. این رشد در مقایسه با سال قبل از آن نیز قابل توجه است؛ تعداد برندها از یک هزار و ۴۵۵ برند در سال ۱۴۰۲ به ۲ هزار و ۷۴۷ برند در سال ۱۴۰۳ رسیده بود که معادل رشد ۸۸ درصدی است.
به این ترتیب، اکالا طی دو سال تعداد برندهای موجود در پلتفرم را بیش از دو برابر کرده است.
در کنار افزایش تعداد برندها، تنوع کالا نیز به ۷۰ هزار و ۸۹۳ قلم رسیده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد توسعه سبد خرید یکی از محورهای اصلی رشد اکالا در سال گذشته بوده است.
مردم در اکالا بیشتر چه می‌خریدند؟
داده‌های گزارش اکالا نشان می‌دهد در میان گروه‌های کالایی، لبنیات و تنقلات سهم بالایی از خرید کاربران را به خود اختصاص داده‌اند. در مقایسه تعداد کالاهای فروخته‌شده، لبنیات با سهم ۲۷ درصدی در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن تنقلات با ۲۲ درصد و نوشیدنی‌ها با ۱۲ درصد قرار گرفته‌اند.
در مقایسه ریالی فروش گروه‌های کالایی نیز لبنیات با سهم ۱۸ درصدی در صدر قرار دارد. پس از آن گروه‌های خوراکی، تنقلات و نوشیدنی‌ها سهم‌های قابل توجهی از فروش اکالا داشته‌اند.
اما بررسی رشد فروش گروه‌های مختلف، تصویر متفاوتی را نشان می‌دهد. برخی کالاها که شاید در سبد خرید روزمره سهم ثابتی داشته باشند، در سال ۱۴۰۴ رشد بسیار بالایی را تجربه کرده‌اند.
در میان نمونه‌های شاخص، روغن با رشد ۲۴۵ درصدی، برنج با رشد ۲۱۳ درصدی و گوشت و مرغ با رشد ۱۵۷ درصدی قرار دارند. فروش سس نیز ۱۵۴ درصد، سوسیس و کالباس ۱۲۷ درصد و پفک و اسنک ۱۳۳ درصد افزایش داشته است.
تورم، سبد خرید کاربران اکالا را گران‌تر کرد
سال ۱۴۰۴ برای کاربران اکالا، سالی همراه با افزایش شدید قیمت بسیاری از کالاهای اساسی و پرمصرف بود؛ فشاری که خود را در قیمت گروه‌هایی مانند روغن، برنج، گوشت و مرغ، سوسیس و کالباس، تن ماهی، چیپس و پفک، شیر و ماست نشان داد. بر اساس داده‌های گزارش اکالا، میانگین رشد قیمت در گروه‌های کالایی اساسی و پرمصرف نسبت به سال قبل، ۱۶۸ درصد افزایش داشته است.
در میان این گروه‌ها، روغن با ۲۴۵ درصد بیشترین رشد قیمت را ثبت کرده است. پس از آن برنج با ۲۱۳ درصد و گوشت و مرغ با ۱۵۷ درصد قرار دارند. قیمت سوسیس و کالباس نیز ۱۵۴ درصد، تن ماهی و همچنین چیپس و پفک هرکدام ۱۳۳ درصد، و شیر و ماست هرکدام ۱۱۹ درصد رشد داشته‌اند.
این ارقام در حالی ثبت شده‌اند که افزایش قیمت مواد غذایی در طول سال برای مصرف‌کنندگان به یک مسئله مستمر تبدیل شده بود. به بیان دیگر، تغییر قیمت‌ها فقط به یک یا دو گروه کالایی محدود نماند و بخش قابل توجهی از کالاهای روزمره خانوار را دربر گرفت. در چنین شرایطی، پلتفرم‌هایی مانند اکالا که بخش بزرگی از خریدهای روزمره خانوار را ثبت می‌کنند، می‌توانند تصویری از تغییرات سبد مصرف و واکنش کاربران به این فشار قیمتی ارائه دهند.
۵۶۷ هزار جست‌وجوی روغن در ۱ روز
یکی از جالب‌ترین داده‌های گزارش به رفتار جست‌وجوی کاربران مربوط می‌شود. در روز ۱۵ دی ۱۴۰۴، عبارت «روغن» بیش از ۵۶۷ هزار بار در اکالا جست‌وجو شده است.
گزارش اکالا این داده را نمونه‌ای از تغییر رفتار خرید کاربران در شرایطی می‌داند که نگرانی درباره موجودی یا قیمت یک کالا افزایش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی کاربرن تنها برای مطمئن شدن از موجودی روغن در بازار٬ نام آن در اکالا جست‌وجو می‌کنند که صرفا به خرید نیز ختم نمی‌شود.
نمودار جست‌وجوی روغن در طول سال نیز نشان می‌دهد میزان جست‌وجوی این کالا در مقاطع مختلف با نوسان همراه بوده و در مقطعی جهش بسیار شدیدی داشته است.
جنگ ۱۲ روزه و تغییر سبد خرید
گزارش اکالا بخشی از داده‌های خود را به رفتار خرید کاربران در جریان جنگ ۱۲ روزه اختصاص داده است. در این دوره، برخی کالاهای اساسی با افزایش قابل توجه تقاضا مواجه شدند.
فروش برنج در این دوره ۱۸۶ درصد افزایش پیدا کرد، حبوبات و سویا ۹۲ درصد رشد داشتند و فروش کنسروها نیز ۵۰ درصد بیشتر شد.
در مقابل، فروش خامه ۷۰ درصد کاهش پیدا کرد، نوشابه با افت ۶۰ درصدی مواجه شد و فروش چیپس و پفک نیز ۵۵ درصد کاهش یافت.
این تغییرات نشان می‌دهد در دوره‌های بحرانی، ترکیب سبد خرید کاربران به سرعت تغییر می‌کند و کالاهای ماندگار و ضروری جای بخشی از کالاهای مصرفی غیرضروری را می‌گیرند.
گزارش همچنین به رفتار خرید در دوره جنگ دوم اشاره می‌کند. در خرداد ۱۴۰۴، سهم فروش استان‌های مازندران و گیلان نسبت به دوره مشابه قبلی به‌ترتیب ۴۰ و ۵۶ درصد رشد کرده بود.
در ۲۰ روز پایانی سال نیز، رشد سهم فروش این دو استان نسبت به ۲۰ روز پیش از جنگ به‌ترتیب ۳۶ و ۳۷ درصد ثبت شده است.
فامیلا و میهن؛ برندهای محبوب کاربران
در رتبه‌بندی برندها بر اساس تعداد کالاهای فروخته‌شده، میهن در رتبه نخست قرار گرفته است. پس از آن چی‌توز، فامیلا، کاله و هراز قرار دارند. دامداران، گیلان، کوپا، اکتیو و پاک نیز دیگر برندهای حاضر در فهرست ۱۰ برند اول از نظر تعداد کالاهای فروخته‌شده هستند.
اما رتبه‌بندی بر اساس ارزش ریالی فروش تفاوت‌هایی دارد. در این شاخص فامیلا رتبه اول را به خود اختصاص داده و هراز در رتبه دوم قرار دارد. کاله، چی‌توز و دامداران نیز در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
این تفاوت نشان می‌دهد محبوبیت یک برند از نظر تعداد کالاهای فروخته‌شده الزاماً به معنای قرار گرفتن آن در صدر جدول ارزش ریالی فروش نیست و اندازه سبد خرید و قیمت محصولات نیز نقش مهمی در این رتبه‌بندی دارند.
میوه و سبزیجات؛ رشد خرید و توسعه پوشش
اکالا در سال ۱۴۰۴ توسعه بخش میوه و سبزیجات را نیز دنبال کرده است. موز پرفروش‌ترین میوه، سیب‌زمینی پرفروش‌ترین صیفی و ریحان پرفروش‌ترین سبزی گزارش شده‌اند.
در این بخش، تعداد سوپرمیوه‌ها ۶۰۰ درصد افزایش پیدا کرده و تعداد اقلام موجود در هر سبد نیز ۴۵ درصد رشد داشته است.
از نظر جغرافیایی نیز تهران، کرج، مشهد، شیراز و اهواز در میان شهرهای فعال این بخش قرار گرفته‌اند.
توسعه پوشش شهری؛ از تهران تا ۲۷۵ شهر
یکی از محورهای مهم گزارش اکالا، توسعه پوشش جغرافیایی است. تعداد شهرهای فعال این پلتفرم در سال ۱۴۰۴ به ۲۷۵ شهر رسیده است؛ رشدی ۱۱ درصدی نسبت به سال قبل.
در سال ۱۴۰۴ شهرهای جدیدی نیز از جمله نور، لنگرود، جویبار، آران و بیدگل، محمودآباد و … به این پلتفرم اضافه شده‌اند.
این توسعه به معنای تلاش برای تبدیل خرید آنلاین کالاهای روزمره از یک سرویس عمدتاً شهری به یک شبکه توزیع گسترده‌تر در سراسر کشور است.
۱۷۵ هزار سفیر و میانگین تحویل ۳۴ دقیقه
اکالا در بخش لجستیک نیز مقیاس قابل توجهی دارد. تعداد سفیران این پلتفرم در گزارش سال گذشته، ۱۷۵ هزار و ۶۷۶ نفر اعلام شده است.
میانگین زمان تحویل سفارش‌ها ۳۴ دقیقه بوده و نرخ موفقیت ارسال سفارش‌ها به ۹۷ درصد رسیده است.
در میان رکوردهای لجستیکی، سریع‌ترین زمان ارسال سفارش ۵ دقیقه ثبت شده است. طولانی‌ترین مسافت ثبت‌شده برای یک سفارش نیز ۱۸.۸ کیلومتر بوده که در ۲۷ اسفند ثبت شده است.
از سوی دیگر، یک سفیر در یک روز توانسته ۶۰ سفارش را تحویل دهد و رکورد بیشترین تعداد سفیر فعال در یک روز نیز به ۱۲ هزار و ۱۸۵ نفر رسیده است.
۸.۲ درصد سفارش‌ها درگیر تماس یا تیکت
بخش دیگری از گزارش اکالا به عملکرد تیم پشتیبانی اختصاص دارد. طبق گزارش، ۸۲ درصد سفارش‌ها از طریق تماس یا تیکت پشتیبانی پیگیری شده‌اند.
در میان موضوعات پشتیبانی، «تأخیر در تحویل» پرتکرارترین موضوع تماس و تیکت بوده است. کوتاه‌ترین زمان پاسخ‌گویی به یک درخواست نیز ۲۲ ثانیه ثبت شده است.
۹۰ درصد تماس‌های حل‌شده در کمتر از ۱۰ دقیقه پاسخ و حل شده‌اند و ۹۲ درصد تیکت‌ها نیز در کمتر از ۱۵ دقیقه به نتیجه رسیده‌اند.
ترکیب درخواست‌های پشتیبانی نیز نشان می‌دهد ۷۵ درصد درخواست‌ها از طریق تماس و ۲۵ درصد از طریق تیکت ثبت شده‌اند.
رشد تیم اکالا؛ ۵۴۷ همکار در پایان سال
تعداد همکاران اکالا در سال ۱۴۰۴ به ۵۴۷ نفر رسید؛ رشدی که نسبت به سال ۱۴۰۳ معادل ۱۱ درصد بوده است.
از مجموع همکاران اکالا، ۲۵۲ نفر زن و ۲۹۵ نفر مرد هستند؛ یعنی سهم زنان ۴۶ درصد و سهم مردان ۵۴ درصد است.
میانگین سنی همکاران ۳۱ سال اعلام شده است. بزرگ‌ترین گروه سنی سازمان نیز مربوط به بازه‌های سنی جوان و میانسال است.
در مجموع، توزیع سنی نیروی انسانی اکالا نشان می‌دهد بخش بزرگی از تیم این شرکت را نیروهای جوان و متخصص تشکیل می‌دهند.
