چین در حال جذب سرمایه برای استارتاپ هوش مصنوعی دیپسیک (DeepSeek) از طریق سرمایهگذاران مورد حمایت دولت است؛ اقدامی که این شرکت را با سیاست پکن برای خودکفایی فناوری همسو میکند.
به گفته افرادی که در جریان مذاکرات هستند، برخی سرمایهگذاران بالقوه در گفتوگوهای اخیر، ارزش دیپسیک را حدود ۵۰ میلیارد دلار برآورد کردهاند. این رقم نسبت به مذاکرات قبلی که ارزش شرکت را بین ۱۰ تا ۳۰ میلیارد دلار تخمین میزد، جهش قابل توجهی داشته است.
«صندوق سرمایهگذاری صنعت هوش مصنوعی ملی چین» که یک صندوق دولتی یکساله با حدود ۸.۸ میلیارد دلار سرمایه است، در حال مذاکره پیشرفته برای سرمایهگذاری در این دور جذب سرمایه بر حسب یوان چین است.
دیپسیک مستقر در هانگژو قصد دارد در این دور چند میلیارد دلار جذب کند. این شرکت میخواهد سرمایه جدید را صرف تحقیق و توسعه و همچنین گسترش زیرساختهای محاسباتی خود کند. همچنین به دنبال تثبیت یک ارزشگذاری بازاری است تا جایگاه خود را نشان دهد و معیاری برای اعطای سهام تشویقی به کارکنان به منظور حفظ استعدادها ایجاد کند.
پکن از زمانی که دیپسیک سال گذشته با مدلی قدرتمند که ادعا میکرد با کسری از هزینه رقبای غربی ساخته شده، سیلیکونولی و والاستریت را غافلگیر کرد، این شرکت را بهعنوان یک قهرمان ملی در حوزه هوش مصنوعی تلقی کرده است. دیپسیک اکنون به بخش مهمی از برنامه چین برای ایجاد شرکتهای بومی در سطح جهانی در حوزههای مختلف AI تبدیل شده است.
دولت چین این برنامه را راهی برای مقابله با محدودیتهای صادراتی آمریکا و دستیابی به رهبری جهانی هوش مصنوعی میبیند.
ماه گذشته، دیپسیک نسخه ارتقایافته مدل پرچمدار خود با نام V4 را منتشر کرد. اگرچه این مدل جدید روی تراشههای پیشرفته انویدیا آموزش داده شده، اما دیپسیک همکاری نزدیکی با هواوی و دیگر تأمینکنندگان داخلی تراشه داشته که نشاندهنده فاصله گرفتن تدریجی از وابستگی به آمریکاست.
دیپسیک اعلام کرده مدل V4 در برخی حوزهها به سطح محصولات برتر آمریکایی که اواخر سال گذشته عرضه شدند رسیده، اما در بخشهایی هنوز از مدلهای پیشرفته امسال مانند Claude Opus 4.6 شرکت Anthropic عقبتر است.
سرمایهگذاران انتظار دارند مدل جدید دیپسیک موجی از پذیرش هوش مصنوعی در چین ایجاد کند؛ زیرا صنایع مختلف به دنبال خودکارسازی وظایف پیچیدهتر، از دفاتر اداری گرفته تا خطوط تولید کارخانهها هستند.
مدلهای اصلی دیپسیک از جمله V4 متنباز هستند؛ یعنی کاربران میتوانند آنها را رایگان دانلود و ویرایش کنند. این شرکت بخشی از درآمد خود را از فروش دسترسی به مدلهایی که روی زیرساخت محاسباتی خودش اجرا میشوند به دست میآورد.
با این حال، توانایی دیپسیک برای افزایش درآمد هنوز نامشخص است. برخی سرمایهگذاران معتقدند ارتباط این شرکت با صنعت چین در نهایت به ساخت یک کسبوکار سودآور کمک خواهد کرد. دیگر شرکتهای چینی فعال در AI نیز ارزشگذاریهای بالایی دارند؛ برای مثال، شرکت Zhipu AI که در بورس هنگکنگ فهرست شده حدود ۵۰ میلیارد دلار ارزش بازار دارد و MiniMax حدود ۳۰ میلیارد دلار ارزشگذاری شده است.
چین در سال ۲۰۲۴ حدود ۵۰ میلیارد دلار برای سومین مرحله از صندوق ملی نیمههادی خود، معروف به «Big Fund»، جذب کرد تا توانمندیهای ساخت تراشه کشور را تقویت کند. چند ماه بعد همین صندوق به ایجاد صندوق ویژه هوش مصنوعی کمک کرد.
در ماههای ابتدایی پس از جلب توجه جهانی دیپسیک، این شرکت جذب سرمایه خارجی — حتی از صندوقهای مرتبط با دولت — را رد کرده بود تا تصمیمگیریهایش از مداخله بیرونی مصون بماند. این شرکت عمدتاً بر ثروت شخصی بنیانگذار خود، لیانگ ونفنگ، و سود صندوق پوشش ریسک او متکی بود.
اکنون اما شرکت خود را با فراخوان پکن برای تقویت مقاومت چین در برابر فشارهای آمریکا همسو کرده است.
چین همزمان نظارت بر فناوریهای راهبردی از جمله هوش مصنوعی را تشدید کرده و به برخی شرکتهای AI گفته بدون تأیید دولت، سرمایهگذاری آمریکایی نپذیرند. این محدودیتها پس از اقدام آمریکا در محدود کردن سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در شرکتهای پیشرفته AI چین و جلوگیری از صادرات فناوری تراشه به این کشور اعمال شد.
ماه گذشته نیز پکن خرید استارتاپ هوش مصنوعی Manus توسط شرکت Meta Platforms را متوقف کرد؛ شرکتی مستقر در سنگاپور که ریشه چینی دارد.
