.در حالی که اثر فاجعه بار وضعیت اختلال شدید اینترنت بر کسب و کارها به خصوص کسب و کارهای اینترنتی ادامه دارد٬ هیچ نشانه مثبتی از بازگشت وضعیت اینترنت به شرایط عادی نیز دیده نمیشود؛ موضوعی که در تناقض آشکار با ادعاهای رسمی دولت درباره «عادیسازی شرایط اینترنت» قرار دارد.
در حالی که مقامهای دولتی بارها اعلام کردهاند اینترنت به روال قبل بازگشته، بررسیهای میدانی و تجربه کاربران نشان میدهد برخی سرویسهای پرکاربرد همچنان از دسترس خارجاند. شاخصترین نمونه، واتساپ است؛ پیامرسانی که برخلاف وعدهها، هنوز برای بسیاری از کاربران ایرانی فیلتر باقی مانده است.
این در حالی است که واتساپ سال گذشته، بر اساس مصوبه شورای عالی فضای مجازی و همزمان با گوگل پلیاستور، از فهرست سرویسهای فیلترشده خارج شده بود. شورایی که رئیسجمهور نیز بهعنوان رئیس آن، یکی از اعضای اصلیاش محسوب میشود. با این حال، وضعیت فعلی واتساپ پرسشهای جدی درباره میزان پایبندی نهادهای اجرایی و سیاستگذار به مصوبات رسمی این شورا ایجاد کرده است.
نکته قابل تأمل آنجاست که پس از پایان قطعی ۲۰ روزه اینترنت، گوگل پلیاستور مجدداً در دسترس قرار گرفته اما واتساپ همچنان مسدود مانده است. این تفاوت رفتار، شائبه تصمیمگیریهای سلیقهای و غیرشفاف را تقویت میکند؛ تصمیمهایی که نهتنها برای افکار عمومی توضیح داده نمیشوند، بلکه حتی با مصوبات نهاد بالادستی حوزه فضای مجازی نیز همخوانی ندارند.
در این میان، دولت عملاً تلاش کرده خود را از پرونده اینترنت کنار بکشد. معاون وزیر ارتباطات بهصراحت اعلام کرده که در موضوع اختلالها و محدودیتهای اینترنت، نه وزارت ارتباطات و نه شرکت ارتباطات زیرساخت، تصمیمگیر نیستند؛ موضعگیریای که عملاً نقش دولت در مدیریت وضعیت فعلی اینترنت را به حداقل میرساند و مسئولیت را به نهادهایی نامشخص منتسب میکند.
از سوی دیگر، گزارشهای متعدد کاربران نشان میدهد سیمکارتهای موسوم به «سفید» همچنان بدون محدودیت فعالاند؛ آن هم در شرایطی که پیشتر رئیسجمهور دستور صریح برای قطع یا ساماندهی این سیمکارتها صادر کرده بود. تداوم دسترسی این خطوط، بار دیگر این سؤال را مطرح میکند که دستورات اعلامی دولت تا چه حد در عمل اجرایی میشوند و چه نهادی مانع اجرای آنهاست.
مجموع این تناقضها، یک پرسش کلیدی را به صدر افکار عمومی آورده است:
دولتی که امروز هرگونه نقش مؤثر خود در وضعیت اینترنت کشور را انکار میکند، چگونه با وعده رفع فیلترینگ وارد عرصه سیاست شد؟ مسعود پزشکیان و اعضای کابینهاش بارها و بهصورت هفتگی از برنامهها و وعدههای جدید برای رفع فیلتر تلگرام، اینستاگرام و یوتیوب سخن گفتند؛ وعدههایی که اکنون، با نفی مسئولیت در «کوچکترین تصمیمهای اینترنتی»، بیش از هر زمان دیگری با تردید مواجه شدهاند.
