نام نویسنده: عيسي نجفي *
در روزهاي اخير پس از كاهش تدريجي كيفيت سرعت اينترنت بالاخره اينترنت در عصر روز يكشنبه رسما از مشهد رخت بر بست و از نفس افتاد و استفاده كنندگان و كاربران آن نيز در پي بوز نارضايتيهاي عمومي حاصل از قطع آن و باطبع عدم امكان خدمت رساني در اثر فشارهاي موجود از نفس افتادند . هر چند با توجه سياستهاي ناموزون موجود در بدنه دستگاه متولي فناوري اطلاعات و ارتباطات بروز چنين رخدادهاي ناميموني از مدتها پيش گوشزد ميگرديد ولي كسي باور نمي كرد كه با وجود تكاليف مصرح در قانون چهارم توسعه و قانون تجارت الكترونيك براي توسعه زيرساختهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات كشور در حاليكه كه انتظار مي رفت بر اساس چشم اندازهاي موجود در پايان سال 1388 شاهد شاخ و برگهاي قوي زيرساختهاي اينترنتي در كشور باشيم به ناگهان به سر خط حدود ده سال پيش برگرديم ! اين اتفاق ساده اي نيست فاجعه است زلزله اي خانمان برانداز است كه به ناگهان در شرايطي كه :
– بنا است عده اي نسبت به اصلاح يا اعلام اعتراص به نحوه خوشه بندي خود در طرح يارانه ها به اينترنت متوسل شوند
– دانشجويان موسسات آموزش عالي و دانشگاه در حال انتخاب واحد مي باشند
– دانشجويان موسسات آموزش عالي و دانشگاه منتظر اطلاع از وضيعت تحصيلي خود در نيمسال قبلي دارند
– با توجه نزديكي به انتهاي سال عده اي از كسب و كار ها مبادرت به بازاريابي در بستر اينترنت براي كالاهاي خود مي نمايند
– عده اي از مردم عزيز از مدتي پيش با بانكداري شكسته و بسته اينترنتي موجود انس گرفته اند و بعضي از كارهاي خود را در بستر اينترنت انجام مي دهند
– راه آهن و هواپيمائي كشوري در صدد ارائه خدمات فروش اينترنتي خدمات خود مي باشند
– عده كثيري از مردم از اصي نقاط كشور از طريق مبادلات الكترونيكي امور في مابين خود را رتق و فتق مي نمايند.
– …..
اينترنت بدون خبر قبلي در اثر عارضه قلبي يا شايد عارضه اي قبلي از ميان ما رخت بر مي بندد و عده انبوهي از كاربران خانگي و اداري و تجاري و … نيز انگشت بر دهان و مات و مبهوت و اندوهگين متاثر از حادثه اي ناگوار فوت ناگهاني پديده اي نوين چشمان خود را بر صفحه مانيتور خود به اميد پيدار شدن حيات مجدد براي آن پديده متمركز مي نمايند. اما چه فايده گويا تلاش طبيبان شايد حاذق براي حيات مجدد به آن پديده و موجو زنده متوفي پس از گذشت ساعتها منجر به زدودن غم و انده ناشي از فوت ناگهاني پديده اينيرنت نگرديد . نمي دانيم چه بايد كرد اينكه آيا با اين وضعيت موجود متوليان توسعه كشور توقع دارند كه عده اي پا به عرصه سرمايه گذاري در اين عرصه بگذارند ، يا اينكه با وجود اختلالات مشابه اصلا مي توان به توسعه كاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات در كشور اميدوار بود ؟ آيا مي توان به مجموعه ها و موسساتي كه با اتكاء به اين فناوري حجم قابل توجهي از خدمات خود را در اين بستر به انجام مي رسانند اطمنيان داد كه هنوز با اطمينان در اين حوزه باقي بمانند يا اينكه به فكر استفاده از امكانات غير وبي و غير اينترنتي قبلي كنار گذاشته خود باشند؟
واقعيت اين است ضريب نفوذ محقق شده در شرايط فعلي در بستر اينترنت با خون و جگر خوردن تمامي دست اندركاران و فعالين حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات كشور محقق گرديده است . و تعداد كثيري از كارشناسان و متوليان امور فناوري اطلاعات و ارتباطات كشور در بخش دولتي و خصوصي بهترين سرمايه يعني عمر خود را براي فرهنگ سازي و تضويق و ترغيب عامه مردم به استفاده از فناوري صرف نموده اند و حجم قابل توجهي از سرمايه اين مردم صرف فرهنگ سازي و تهيه و استقرار زيرساختهاي موجود گرديده است . چگونه مي توان به يك باره شرايطي را مشاهده و تحمل نمود كه پديده و موجودي زنده كه بسان ماشين و ابزاري قوي در خدمت خدمت رساني به مردم بود در اثر سهل انگاري يا بي توجهي متوليان امور دچار اختلال در حد مرگ و فوت ميشود . چه كسي بايد خسارات ناشي از ايجاد بي اعتمادي به اين فناوري نوين را تحمل و جبران نمايد . براستي آيا هنوز ما براي ارتباطات اينترنتي به اندازه نقش نيروي برق ، شاهراه هاي حمل و نقل ، آب اهميت قائل هستيم ؟ براستي در كشورهاي توسعه يافته يا در حال توسعه براي آب و برق و گاز و ارتباطات چگونه نقش قائل ميشوند ؟ اگر ما به توسعه اعتقاد عملي داشته باشيم اگر به توسعه مبتني بر دانش اعتقاد عملي و قلبي داشته باشيم با اطمينان مي توان گفت در اين فضاي باور و اعتقاد نقش ارتباطات اينترنتي از نقش برق و آب كمتر نيست سوال اگر در مشهد برق دو روز قطع ميشد به نظر شما وزير نيرو به مجلس گشانده نمي شد ؟ حتما اين اتفاق مي افتاد ؟ به نظر شما در اين رخداد ناميون آيا نبايد نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در صحن علني مجلس از وزير محترم ارتباطات علت را جويا شوند كه چرا اين اتفاق افتاده است ؟ دولت سياستهاي براي حمايت از كشاورزان در مقابل خشكسالي و حوادث غير مترقبه دارد آيا زمان آن نرسيده است كه دولت تدبيي و انديشه براي حمايت از خسارت ديدگان ناشي از قطعي هاي مكرر اينترنت بكار ببندد . ؟ به نظر مي رسد در كنار اعمال سياستهاي بيمه اي براي جبران خسارات ناشي از قطع اينترنت كه مانند خشك سالي قشر فعال در حوزه فعاليتهاي رايانه اي و سرويس گيرندگان آن را متحمل خسارت و زيانهاي غير قابل جبراني مانند از دست دادن فرصتهاي بالقوه مي نمايند . جبران خسارت از جانب متوليان امور مانند شركت زير ساخت و … مرحمي بر زخمهاي پديدار شده از اتفاقات مشابه باشد . ولي آنچه واضح و مبرهن مي باشد اين است كه در كشور ما معمولا به مسائل و رخداد هاي خانمان برانداز اينجوري توجهي نمي گردد و اين سوال كه : چه كسي خسارت ناشي از قطع اينترنت در مشهد را جبران مي نمايد؟! همواره بي پاسخ خواهد ماند . با اينكه ما به عنوان نمايندگان بخش خصوصي خسارت ديده در اين حوزه حق خود را براي مطالبه خسارت هاي وارده محفوظ مي دانيم ولي به نظر ميرسد با وجود ضعف موجود در قانون ، نمايندگان مجلس شوراي اسلامي مي توانند در قوانين بعدي براي پرهيز از تكرار حوادث مشابه با پيش بيني جرائم ، سوال و جبران خسارت به نفع خسارت ديده ، ساز و كارهايي براي تضمين حفظ اعتماد به استفاده از فناوريهاي نوين انديشده باشند. واقعيت اين است كه با اتفاقات مشابه و اختلالات موجود و كيفيت پايين اينترنت در كشور و بدون ساز و كرها كنترلي و نظارتي مردمي نبايد انتظاري براي تحقق چشم اندازهاي موجود در قوانين و مقررات كشور داشت.
* رئيس سازمان نظام صنفي رايانه اي استان خراسان رضوي
