چرا اهرمهای بالا ریسک معامله را چند برابر میکنند؟
لیکویید شدن به یکی از بزرگترین ریسکهای معاملهگران رمزارز تبدیل شده است.
بازار مشتقات رمزارز در سالهای اخیر بارها نشان داده که استفاده از اهرمهای بالا میتواند سودهای بالقوه را به زیانهای سنگین تبدیل کند. تنها در برخی روزهای پرنوسان، بیش از ۱ تا ۲ میلیارد دلار از موقعیتهای معاملاتی اهرمی در بازارهای جهانی لیکویید شدهاند و صدها هزار معاملهگر موقعیتهای خود را از دست دادهاند. در یکی از این رخدادها، بیش از ۲۵۰ هزار معاملهگر طی تنها ۲۴ ساعت لیکویید شدند و نزدیک به یک میلیارد دلار از این زیانها مربوط به موقعیتهای خرید بود. این اتفاقات دیگر رویدادهای استثنایی نیستند. گزارشهای بازار نشان میدهد روزهایی با صدها میلیون تا میلیاردها دلار لیکوییدیشن به بخشی از واقعیت بازارهای مشتقه رمزارزی تبدیل شدهاند.
لیکویید شدن چگونه رخ میدهد؟
در معاملات اهرمی، معاملهگر با سرمایهای کمتر از ارزش واقعی موقعیت خود وارد معامله میشود. هرچه ضریب اهرم بالاتر باشد، فاصله معاملهگر تا نقطه لیکویید شدن کمتر میشود. یعنی در اهرمهای بالا، حتی نوسانهای نسبتا کوچک نیز میتوانند منجر به از بین رفتن کل سرمایه درگیر معامله شوند.
تجربه بازارهای جهانی چه میگوید؟
دادههای منتشرشده از بازارهای مشتقه نشان میدهد در یکی از بزرگترین رخدادهای تاریخ بازار رمزارزها، حدود ۱۹ میلیارد دلار موقعیت اهرمی تنها طی یک روز از بین رفت. در نمونهای دیگر، تنها طی ۲۴ ساعت حدود ۱.۸ میلیارد دلار از موقعیتهای معاملاتی لیکویید شد که بخش عمده آن مربوط به معاملهگرانی بود که از اهرمهای بالا استفاده میکردند. این آمارها نشان میدهد در زمان افزایش نوسان یا وقوع شوکهای ناگهانی، نخستین قربانیان بازار معمولا موقعیتهایی هستند که با اهرمهای بالا باز شدهاند.
اثر دومینو در بازارهای اهرمی
یکی از مهمترین ویژگیهای بازارهای اهرمی، ایجاد موجهای زنجیرهای لیکویید شدن است. زمانی که قیمت در یک جهت با سرعت حرکت میکند، لیکویید شدن برخی موقعیتها باعث اجرای اجباری سفارشهای جدید میشود و همین موضوع میتواند فشار بیشتری بر بازار وارد کند. در نتیجه موجی از لیکویید شدنهای متوالی شکل میگیرد که گاهی حجم آن به میلیاردها دلار میرسد. به همین دلیل است که بسیاری از تحلیلگران، اهرم بالا را نه تنها یک ریسک فردی، بلکه عاملی برای تشدید نوسانات بازار میدانند.
بررسی رخدادهای بزرگ بازار نشان میدهد بخش قابل توجهی از زیانهای سنگین معاملهگران نه به دلیل تحلیل اشتباه روند بازار، بلکه به دلیل استفاده از اهرمهای بیش از حد بالا رخ میدهد. در بسیاری از موارد، معاملهگر جهت حرکت بازار را درست پیشبینی کرده است، اما به دلیل نوسان کوتاهمدت قیمت و نزدیک بودن نقطه لیکوییدیشن، پیش از رسیدن بازار به هدف موردنظر خود از معامله خارج شده است.
اهمیت مدیریت ریسک
واقعیت این است که اهرم یک ابزار است؛ ابزاری که میتواند بازدهی بالقوه را افزایش دهد اما همزمان ریسک از دست رفتن سرمایه را نیز چند برابر میکند. تجربه بازارهای جهانی نشان میدهد معاملهگران موفق معمولا بیش از آنکه بر افزایش سود تمرکز کنند، بر کنترل ریسک و حفظ سرمایه تمرکز دارند. در بازارهای پرنوسان، مهمترین تصمیم تنها انتخاب جهت معامله نیست؛ بلکه انتخاب سطح ریسکی است که معاملهگر حاضر است بپذیرد.
در مجموع باید گفت آمارهای جهانی نشان میدهد میلیاردها دلار سرمایه و صدها هزار موقعیت معاملاتی هر ساله در نتیجه لیکویید شدن از بین میرود. در بخش قابل توجهی از این موارد، عامل اصلی نه پیشبینی اشتباه بازار، بلکه استفاده از اهرمهای بالا و کاهش حاشیه امن معاملهگران بوده است. درک سازوکار اهرم و توجه به مدیریت ریسک، یکی از مهمترین اصول فعالیت حرفهای در بازارهای مالی محسوب میشود؛ اصلی که در دورههای افزایش نوسان، اهمیت آن بیش از هر زمان دیگری آشکار میشود.
