نام نویسنده: اميرکوچک سرابندى
دنياى اقتصاد – كمپانى ودافون، بزرگترين كمپانى تلفن همراه در جهان و رقيب آمريكايى آن يعنى كمپانى Cingular wireless، درگير رقابتى در مزايده 35 ميليارد دلارى براى خريد كمپانى AT&Twireless هستند. اما چشمانداز تكنولوژى و رقابتى ممكن است چنان سريع حركت كند كه اين موضوع كه چه كسى برنده اين مبارزه خواهد بود را بىربط و بىاعتبار سازد.
ممكن است تصور شود كه كمپانىهاى تلفن همراه «موبايل» ياد گرفتهاند كه از حراجها پا بس كشيده و اجتناب كنند. با اين همه، دستاندركاران و مجريان چنين حراجهايى، در اجراى برنامه 100 ميليارد يورويى درباره مجوزها و ليسانسهاى اروپايى ولخرجى كردند تا آنچه كه به اصطلاح «خدمات نسل سوم تلفنهاى همراه يا G3 را در يك حراجى كه با زيركى طراحى شده بود را عرضه كنند. اما G3 كمتر از حد انتظار موفق بود، يكى به دليل مشكلات تكنولوژى كه اين خدمات دارد و دوم به دليل كاهش تقاضا براى آن. با اين وجود، اين موضوع درآمد كمپانى انگليسى بزرگ ودافون را متوقف و كم نساخته است و باعث نشد كه اين كمپانى و رقيب آمريكايى آن يعنى Cingular wireless پيشنهاد 38 ميليارد دلارى را براى خريد كمپانى AT&T ارائه ندهند.
برنده اين مسابقه ممكن است تا حالا (در زمان نوشته شدن مقاله) معلوم ده باشد. براساس گزارشات در مورد قيمتهاى پيشنهادى، ارزش كمپانى AT&T دو برابر آن مقدارى است كه خود اين كمپانى در حراج يك ماه گذشته پيشنهاد كرده بود. بسيارى از تحليلگران معتقدند كه، بيش از 30 ميليارد دلار نمىارزد. اما اين تمام آن چيزى است كه پيشنهادكنندگان را وامىدارد كه دوباره در اينباره فكر كنند: تكنولوژى و چشمانداز رقابتى چنان سريع حركت مىكند كه اينكه چه كسى برنده اين مزايده است را بىاهميت مىسازد.
در عرض ماه گذشته، تصور مىشد كه بيش از چهار اپراتور در مزايده AT&T شركت خواهند كرد. علاوه بر دو كمپانى ودافون و Cingular wireless، Nextel، يك كمپانى كوچك اپراتور موايل و كمپانى NTT DOCOMO هر دو، علاقه خود را براى خريدار اين كمپانى اعلام كردند. اما هر دوى آنها فكر مىكنند كه قيمت بيش از 30 ميليارد دلار، بسيار زياد است، به خصوص كه وقتى كمپانى AT&T wireless حسابهاى مالى خود را منتشر كرد – در 10 فصل گذشته اين كمپانى همواره ضرر داده است – و به نظر مىرسيد كه اين كمپانى اشتهاى سيرىناپذيرى براى سرمايه دارد. علاوه بر اين تجربه NTT DOCOMO در ايالات متحده خيلى رضايتبخش نبوده است. اين كمپانى صاحب يك ششم سهام در كمپانى AT&T در سال 2001 بود، اما به اين كمپانى فشار آورده شده تا وقتى سهام تنزل پيدا كرد، سرمايهگذارى 10 ميليارد دلارى خود را كمتر نماد.
Cingnlar wireless دلايل خوبى براى خريد AT&T دارد. كمپانىهاى مادر Cingnlar مانند ارتباطات SBC و Bellsowth كه كمپانىهاى منطقهاى تلفن مدتها است كه با ثابت بودن درآمد و گاه حتى كاهش درآمد در بازار خط ثابت خود هستند، حالا حركت به سوى بازار موبايل ممكن است چاره و راهى براى مقابله با اين تنزل درآمد باشد. به هر حال كمپانى Cingnlar مىتواند ميليونها دلار را از شركت و قسمتهاى مختلف زنجيرهاى خود در بياورد تا هم هزينههاى خريد اين كمپانى را تامين كند و هم اين خريد سنگين را توجيه كند.
اما براى ودافون چنين امكانى وجود ندارد زيرا اين پتانسيل مالى و پسانداز را ندارد. ودافون عمليات موبايل را در آمريكا از طريق 45 درصد سهام غير كنترل در كمپانى Verizon ، پيشرو اپراتورى كشور با 5/37 ميليون نفر مشترك انجام مىدهد. با اين وجود ودافون از طرف ناظمان قانون، تحت فشار است كه اين سهام را كه ارزش آن حدود 30 ميليارد دلار است، در صورتى كه بخواهد AT&T را بخرد، واگذار نمايد. از اين بدتر اينكه ، ودافون احتمالا در صورت خريد AT&T بايد مالياتى حدود 6 ميليارد دلار پرداخت كند.
تعجبى ندارد كه بسيارى از سرمايهگذاران و اهل فن از خود سئوال مىكنند كه چرا ودافون مىخواهد سهام خود را در كمپانى معروف و درجه يك يعنى Verizon كه در حال حاضر فعال است و سرمايهاش كار مطلوب مىكند را ىخواهد در ازاى خريد AT&T واگذار نمايد. ودافون توجيهات و دلايل لازم را براى اين كار دارد. اولين دليل آن اين است كه ودافون همواره يك ترجيح و اولويت براى سهام عمده در هر جايى دارد، زيرا در اين صورت مىتواند مارك و علامت تجارى خود را براى تمام شعبات و دفاتر آن تحميل كند و آن را در جهت منافع ودافون هدايت كند. در كمپانى Verizon، روابط ميان ودافون و Verizon و سهامداران عمده خيلى خوب نيست و امور به شيوه و براى Verizon به پيش مىرود. توجيه دوم اين است كه شبكه Wireless Verizon از استاندارد و معيارهاى تكنولوژيكى استفاده مىكند كه با تجارت ودافون در جاى ديگر ناسازگار است و اين موضوع روياى ودافن را براى تجارت يكدست و پيوسته در سطح جهان مخدوش مىكند. در عوض شبكه AT&T با سيستم عملياتى غير آمريكايى ودافون بسيار سازگار است.
ودافون به هر حال بسيار تمايل دارد كه موقعيت خود را در آمريكا تقويت نمايد، بالاتر از همه ايالات متحده به دليل وسعت و جا افتادگى و نيز وجود صرفاً 55 درصد موبايل جاى رشد فراوان دارد، حال آنكه در اروپاى غربى اين رقم بيش از 80 درصد است. علاوه بر اين رقابت در بازارهاى متشكل مانند بريتانيا امروزه بر قيمت متن و صدا فشار مىآورد و بخش اعظمى از درآمد ودافون كه ناظمان قانون در حال بررسى هستند، تحت فشار است. فيليپ تاوسند، يكى از تحليلگران در كمپانى Natexis Bleichroder معتقد است انتظار مىرود طى چهار سال آينده هزينه خدمات اپراتورى موبايل كه هم به تلفنهاى ثابت به موبايل و ارتباطات بين موبايلى، تعلق مىگيرد، كاهش پيدا كند. به همين منوال، هزينههاى بالا براى «پرسه زدن»هاى بينالمللى (استفاده از ديگر كمپانىهاى شبكه ارتباطى) در سراسر اروپا در حال حاضر از طرف كميسيون اروپا در حال بررسى است كه انتظار مىرود كه قيمتهاى جديد را شديداً محدود نمايد.
تاوسند مىگويد كه درباره فرصتهاى بازار نسبتاً در حال رشد آمريكا، مبالغه شده است.
او معتقد است كه رواج موبايل در ايالات متحده بعيد است كه به همان سرعتى رشد پيد كند كه در ژاپن و اروپا كرده است زيرا جميعت متراكم آن نسبت به اين كشورها كمتر است و اين موضوع به لحاظ اقتصادى در تنظيم شبكههاى پايدار را دشوار مىسازد.
علاوه بر همه اينها، ايالات متحده، جنگ قيمتى خود را آغاز كرده است و براى مثال Verizon سياست يارانهاى شديد در عرض 6 ماه گذشته اعمال كرده است.
براى اينكه بتواند سهم خود را از بازار به چنگ آورد. اين موضوع باعث بالا رفتن تعداد مشتركين Verizon شد، اما رشد درآمد اين كمپانى را به رشد مشتركين وابسته كرده است.
آمريكايىها مىتوانند خدمات تلفن موبايل را براى هر ماه دلار به علاوه يك تلفن صفحه رنگى شيك و زيبا بخرند. قيمتها همچنين با حراج اپراتورهاى بزرگ تحت فشار و كاهش قرار مىگيرند، كمپانىهايى كه زمان را به كاربران مىفروشند و باعث افت و كاهش قيمتها مىشوند.
تكنولوژىهاى جديد هم خطر اختلال در اين بازار را ايجاد مىكنند. تكنولوژى Wi-Fi، اين امكان را براى تلفنها ايجاد مىكند كه از طريق اينترنت بدون ايجاد هزينه اضافى براى كاربران در جريان باشند. كمپانى Cisco، غول در تجهيزات تله كام، به 1000 كمپانى از اينگونه تلفنها در سال گذشته ارائه داده است. Wi-Fi يك جايگزين كامل براى موبايل نيست، بلكه اين تلفن در محدودههاى مشخصى كار مىكند، اما اين حداقل بخشى از درآمد اپراتورهاى موبايل را مورد تهديد قرار مىدهد.
با اين دلايل و زمينهها، به نظر مىرسد كه بازار موبايل ايالات متحده از آن چيزى كه به نظر مىرسد محدودتر باشد. آرون سورين، رييس ودافون گفته است اما در پى اين هستند كه قبل از هرگونه تصاحب AT&T از سهامداران حمايت كنند. بعضى از سهامداران ودافون بايد اميدوار باشند كه فوايد آنها يك طرح زيركانه كه براى اينكه Cinghlar را مجبور به پرداخت بيشتر براى AT&T كند ودافون دقيقاً مىداند كه چه احساسى دارد، از دست دادن دهها ميليارد دلارى از ارزش دارايىهاى قبلى حالا بر عكس Cinghlar ودافون با مال انديشى و دور انديشى بيشترى حركت مىكند.
