منبع :‌ آی تی ایران نسخه چاپی

طی روزهای اخیر گفت و گو با یک راننده اسنپ که متهم به تجاوز به یک مسافر این سرویس تاکسی اینترنتی است سروصدای زیادی در رسانه‌ها و  فضای مجازی ایجاد کرده است. این فرد که به اتهام تجاوز به مسافر در بازداشت به سر می‌برد در یک گفت وگو چگونگی این ماجرا را شرح داده است.او در بخشی از مصاحبه شرح می‌دهد که به دلیل داشتن سوپیشینه نتوانسته  برگه سوپیشنه را به این شرکت تحویل دهد به همین دلیل اسنپ دسترسی او را قطع کرده اما در کمال تعجب کمتر از یک روز بعد با کمک یکی از کسانی که تابلوی اسنپ در خیابان‌ها در دست دارند ( و رانندگان را تشویق به ثبت نام رایگان در این سرویس می‌کنند) با  ارایه تصویر مدرک یکی از اقوامش دوباره قادر به فعالیت در این شرکت می‌شود.

متهم در این مصاحبه می‌گوید:

اولش کار می‌کردم ولی بعد از اینکه برگه سوءپیشینه رو تحویلشون ندادم، برنامه‌ای که توی گوشی داشتم قطع شد. رفتم دفتر اسنپ و اونا گفتن باید سوءپیشینه بیاورم ولی چون سابقه داشتم بهشون نگفتم. توی راه برمی‌گشتم که دیدم چندتا جوون توی دستشون پلاکارد گرفتند که راننده برای اسنپ استخدام می‌کنند. به یکیشون مشکلم رو گفتم اون هم گفت توی فک و فامیل یا رفقام کسی رو دارم که گواهینامش رو بده. گفتم دارم. اون هم گفت از روی گواهینامه و کارت ماشین و بیمه عکس بگیرم و براش بفرستم. همون روز اون کار رو کردم و شب نشده برنامه اسنپم وصل شد و سرویس رفتم.

در مورد این موضوع ذکر چند نکته مهم است: 
۱- قاطبه رانندگان اسنپ یا سرویسهای مشابه مثل تپسی افراد شریف و درستکار جامعه ما هستند که در سیستم حمل ونقل شهری مشغول به کارند و مدل جذب راننده توسط اسنپ و عدم نظارت بر ورود افراد خطاکار و سابقه‌دار به این جرگه عملا نادیده گرفتن حقوق همین رانندگان خدوم و زحمتکش است. 

۲- سرویس‌های تاکسی اینترنتی مانند اسنپ، تپسی، کارپینو و سایر استارت‌آپ‌های این بخش فضای مناسبی را برای بهبود سیستم حمل ونقل بیمار ما ایجاد کرده‌اند به همین دلیل و به درستی از ابتدای تاسیس همواره این استارت‌آپ‌ها مورد تمجید و حمایت نخبگان و رسانه‌ها قرار گرفته‌اند به همین دلیل انتقاد از عملکرد و روال‌های اشتباه آن‌ها و یا به خصوص از عملکرد برخی مدیران کم تجربه‌شان در جهت سالم‌سازی و جهت دهی صحیح آن‌هاست نه نفی و نادیده گرفتن خود این سرویس‌ها یا حمایت از رقبای سنتی که همه با مصائب آن‌ها آشنا هستیم.

۳- همچنان که در مطلب چندی قبل آی تی ایران (جلوی دیکتاتور شدن اسنپ را بگیریم) بر آن تاکید شده بود مهم‌ترین ارزش استارت‌آپ‌هایی چون اسنپ در ایجاد ارزش‌هایی چون احترام به مسافر و بازگشت اعتماد مسافران به سیستم حمل و نقل است اما در همان مطلب هم گفته شد متاسفانه که با بزرگ‌تر شدن این سرویس‌ها شاهد کم‌رنگ‌تر شدن آن ارزش‌ها هستیم و این نگران کننده است چراکه مثلا در همین اتفاق پیش آمده - تجاوز راننده اسنپ به مسافر - شاهد خدشه‌دار شدن اعتماد عمومی به این سرویس‌ها هستیم. مسافران در هنگام استفاده از تاکسی‌های اینترنتی به سرویس مذکور اعتماد کرده‌اند و تصور نمی‌کنند که یک فرد سابقه‌دار به راحتی و با دادن یک کپی گواهینامه یا شناسنامه یا کارت ملی از فامیل به عنوان راننده اسنپ مشغول به فعالیت شود.

۴- بر اساس مدل کسب وکار شرکتی چون اسنپ این طبیعی به نظر می رسد که این شرکت به دنبال جذب سریع رانندگان باشد به همین دلیل هم کم و بیش شاهد تبلیغات جذب راننده این شرکت و رقبایش در جذب راننده در سطح شهر هستیم نکته اما این است  شرایط جذب رانندگان بر چه اساسی است و چه نظارتی از سوی چه نهادهایی بر این فرآیند صورت میگیرد؟ چه استانداردهایی از سوی چه نهادهای شهری باید برای سرویس‌های شهری چون اسنپ مقرر شده و یا اساسا روال‌های خود این شرکت چگونه تامین کننده امنیت مسافرت شهری است؟ بر اساس قوانین اسنپ ( این مطلب را بخوانید تا ببینید چه حقوقی در اسنپ دارید و ندارید ) اسنپ هیچ مسئولیتی در قبال کارها و رفتار راننده که خلاف قوانین کشور باشد را بر عهده نمی‌گیرد و در صورت رخ دادن چنین موردی شما باید از شخص خاطی شکایت کنید نه اسنپ! اما به راستی سرویسی که مسئولیت به خدمت گرفتن رانندگان را دارد باید اجازه دهد به راحتی یک فرد سابقه دار در آن مشغول به کار شود؟ سوال این است چند راننده دیگر با مدل مشابه در اسنپ مشغول به کارند و اسنپ بعد از دریافت چنین باگی در این سیستم چه راه حلی برای عدم رخداد مجدد آن اندیشیده است؟

۵- امروزه در کشوری چون بریتانیا و در شهری چون لندن - که قطب استارت‌آپی اروپاست -  شاهد هستیم که اوبر ( که اسنپ و تپسی مدل کپی شده آن هستند ) به رغم داشتنن چندین میلیون مسافر و راننده به دلیل عدم تامین شرایط و استانداردهای مورد نیاز نتوانسته مجوز فعالیتش را تمدیدکند این نشان دهنده این است که حتی در کشورهای توسعه یافته و در شهری چون لندن موضوع نظارت بر این سرویس‌ها بسیار جدی است. 

۶- تاکسی‌های اینترنتی بر خلاف باور عمومی بر پایه سیستم حمل ونقل عمومی و چارچوب همین جامعه‌ای بنا شده‌اند که در آن زندگی می‌کنیم - ولو در نقطه تماس با مسافر از طریق اپلیکیشنن تحول روبنایی مهمی ایجاد کرده اند - و نمی‌توان انتظار داشت تمام مشکلات ریشه‌ای جامعه از طریق همین اپلیکیشن و گروه پشتیبان آن حل شود. یکی از مهم‌ترین معضلات در این بخش تعیین هویت و یا احراز هویت شهروندان است این معضل نه تنها گریبان تاکسی‌های اینترنتی که گریبانگیر برخی از دیگر استارت‌آپها از جمله در بخش فین‌تک و پرداخت را هم گرفت و منجر به مسدود شدن آن ها هم شد به نظر می‌رسد هرچند نباید از خطای باگ‌های جذب در سیستمی چون تاکسی اینترنتی راحت گذشت اما موضوع تعیین هویت افراد در سطحی کلان باید حل شود. 

۷- موضوع تجاوز به مسافر موضوع بسیار مهم و چالش برانگیزی برای تاکسی‌های اینترنتی است و اتفاقا در سال ۲۰۱۴ به دلیل اتفاق مشابه در هند اوبر از فعالیت در دهلی نو منع شد. پیگیری این موضوع و رفع و رجوع مناسب اشکالات می‌تواند به درس‌آموزی بزرگی برای استارت‌آپ‌های ایرانی منجر شود. 

مرتبط:

- جلوی دیکتاتور شدن اسنپ را بگیریم

http://itiran.com/node/75453


موارد موضوعی مرتبط